Zmarł profesor Andrzej Trautman, który położył podwaliny pod wykrycie fal grawitacyjnych
4 marca 2026, 14:32Przed tygodniem, 27 lutego, w wieku 93 lat zmarł profesor Andrzej Trautman, człowiek, który rozstrzygnął jeden z największych dylematów Alberta Einsteina. Polski fizyk mając zaledwie 25 lat udowodnił, że fale grawitacyjne to nie tylko matematyczne ciekawostka, ale obiekty, które fizycznie istnieją, przenoszą energię i informację, a zatem można je wykryć. Jego prace, wzbogacone później o rozwiązanie Robinsona-Trautmana, które opisuje rozchodzenie się fal grawitacyjnych, stały się jednym z teoretycznych fundamentów budowy detektorów LIGO i VIRGO i doprowadziły do zarejestrowania fal grawitacyjnych.
Sztuczna inteligencja po raz pierwszy zaprojektowała funkcjonalny genom bakteriofaga
7 sierpnia 2026, 11:11Zespół badaczy z Arc Institute, Uniwersytetu Stanforda i Memoral Sloan Kettering Cancer Center – pod kierunkiem Samuela H. Kinga, Maksa E. Wilkinsona i Briana L. Hie – opublikował pracę, która przesuwa granice biologii syntetycznej. Po raz pierwszy udało się zaprojektować za pomocą sztucznej inteligencji kompletne, funkcjonalne genomy wirusów – bakteriofagów. Naukowcy wykorzystali modele językowe Evo 1 i Evo 2 wyspecjalizowane w genomie. Modele te, podobnie jak modele generujące tekst, uczą się reguł rządzących sekwencjami DNA na ogromnych zbiorach danych, obejmujących materiał z ponad dwóch milionów genomów.
DDT upośledza rozwój dzieci
6 lipca 2006, 12:01Dzieci wystawione podczas życia płodowego na oddziaływanie DDT przejawiają zaburzenia rozwojowe. Stosowanie tego pestycydu zostało zakazane na terenie USA i Wielkiej Brytanii już w latach 70., w pewnych krajach dalej jednak używa się go do eliminowania przenoszących malarię komarów. Od dawna wiedziano, że DDT ma związek z przedwczesnymi porodami oraz niską wagą urodzeniową.
Torba z biustonosza
10 listopada 2006, 11:11Produkująca bieliznę firma Triumph International Japan wypuściła na rynek biustonosz, który można z łatwością przekształcić w torbę na zakupy. No! Shopping Bag Bra (NO! reji-bukuro bra), bielizna przyjazna dla środowiska, stanowi część akcji zmniejszenia liczby plastikowych reklamówek (jest to główny cel Ustawy o Recyklingu Opakowań i Pojemników, przygotowanej w czerwcu przez japońskich prawodawców).
Baza danych śladów buta z miejsc zbrodni
30 stycznia 2007, 12:26W przyszłym miesiącu rozpocznie działalność, jedna z pierwszych na świecie (pierwsi byli Polacy, którzy swoją bazę uruchomili 30 września 2006 roku), baza danych śladów buta z miejsc popełnienia przestępstw. Jest dziełem brytyjskiego Forensic Science Service. Policja ma nadzieję, że pomoże ona szybciej połączyć podejrzanych z nierozwiązanymi sprawami oraz wytropić przestępstwa popełnione przez tę samą osobę.
Plastikowa krew
14 maja 2007, 08:57Brytyjscy naukowcy opracowali sztuczną plastikową krew, która jest ponoć świetnym substytutem krwi naturalnej. Łatwo się ją przechowuje, co może mieć ogromne znaczenie na obszarach ogarniętych wojną albo biednych.
Lekarz zabił Beethovena?
30 sierpnia 2007, 18:14Austriacki patolog, specjalista medycyny sądowej, doktor Christian Reiter uważa, że Ludwig van Beethowen padł ofiarą swojego lekarza. Człowiek, który miał mu pomóc, nieświadomie go zabił.
Ogrzewanie piersi pomaga
5 grudnia 2007, 11:44Nowe badania kliniczne wykazały, że jeśli po chemioterapii guz piersi zostanie podgrzany za pomocą mikrofal, to terapia taka może go znacznie zmniejszyć lub nawet zabić. Okazało się, że termoterapia (bo tak nazywa się nowa metoda) w połączeniu z chemioterapią, daje o 50% lepsze wyniki, niż sama chemioterapia. Dzięki połączeniu obu metod większość pacjentek może uniknąć mastektomii.
Druga aorta ratuje krokodyle
8 lutego 2008, 12:37Krokodyle to niezwykle żarłoczne zwierzęta. Gdyby przeciętny ważący 70 kilogramów mężczyzna, zjadał proporcjonalnie tyle samo, co młody krokodyl, to podczas jednego posiłku musiałby pochłaniać 17 kilogramów mięsa. Dorosłe krokodyle jedzą jeszcze więcej.
Cyklon w zlewce mydlin
10 kwietnia 2008, 10:50Co prawda burza w szklance wody ma w przysłowiu zupełnie inne znaczenie, lecz po długim okresie prób fizykom z Uniwersytetu w Bordeaux naprawdę udało się wreszcie odtworzyć huragan w naczyniu wielkości filiżanki. Przykrywa je mydlana bańka, a wewnątrz szaleje cyklon o średnicy zaledwie kilku centymetrów. Jak w guliwerowskiej krainie liliputów...
